RTI దరఖాస్తులకు గడువులోగా సమగ్ర సమాచారం ఇవ్వాలి : మహమ్మద్ రాజమ్మద్

- ప్రజలకు సమాచారం ఇవ్వడంలో నిర్లక్ష్యం వహించే అధికారులపై చర్యలు తీసుకోవాలి 

హైదరాబాద్ : ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో సమాచార హక్కు చట్టం–2005 అత్యంత కీలకమైనదని, ప్రభుత్వ పాలనలో పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం పెంపొందించేందుకు ఈ చట్టాన్ని సమర్థవంతంగా అమలు చేయాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వ అధికారులు, ఉద్యోగులపై ఉందని తెలంగాణ రాష్ట్ర ముస్లిం నూర్‌బాషా–దూదేకుల బీసీ సంక్షేమ సంఘం జేఏసీ వైస్ చైర్మన్ మహమ్మద్ రాజమ్మద్ అన్నారు. హైదరాబాద్‌లోని రవీంద్ర భారతిలో నిర్వహించిన RTI వారోత్సవాలు–2026 కార్యక్రమంలో ఉత్తమ ప్రతిభ కనబరిచిన సంస్థలు, అధికారులకు అవార్డులు అందించడం అభినందనీయమని ఆయన పేర్కొన్నారు. సమాచార హక్కు చట్టాన్ని ప్రజలకు మరింత చేరువ చేయడంతోపాటు, ప్రభుత్వ శాఖల్లో దాని అమలును నిరంతరం పర్యవేక్షించాలని సూచించారు. 

 ప్రభుత్వ శాఖల్లో సమాచార హక్కు చట్టం సమర్థవంతంగా అమలు కావాలి 

అయితే, కొన్ని ప్రభుత్వ శాఖల్లో సమాచార హక్కు చట్టం అమలు ఆశించిన స్థాయిలో లేదని రాజమ్మద్ ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. ప్రజలు వివిధ ప్రభుత్వ శాఖలకు సంబంధించిన సమాచారం కోరుతూ RTI దరఖాస్తులు సమర్పిస్తున్నప్పటికీ, కొందరు ప్రజా సమాచార అధికారులు నిర్ణీత గడువులోగా పూర్తి సమాచారం అందించడం లేదని ఆరోపించారు. మరికొన్ని సందర్భాల్లో దరఖాస్తులోని అన్ని ప్రశ్నలకు సమాధానాలు ఇవ్వకుండా, కేవలం ఒకటి లేదా కొన్ని ప్రశ్నలకు మాత్రమే సమాధానాలు ఇస్తున్నారని పేర్కొన్నారు.

30 రోజుల్లోగా సమాచారం అందించాలి

సమాచార హక్కు చట్టం–2005 ప్రకారం సాధారణంగా RTI దరఖాస్తు అందిన తేదీ నుంచి 30 రోజుల్లోగా సంబంధిత ప్రజా సమాచార అధికారి (PIO) సమాచారం అందించాలని రాజమ్మద్ గుర్తుచేశారు. చట్టంలో నిర్దేశించిన మినహాయింపులు వర్తించే సందర్భాలను మినహాయించి, దరఖాస్తుదారులకు పూర్తి, స్పష్టమైన సమాచారాన్ని అందించాల్సిన బాధ్యత అధికారులపై ఉందన్నారు. దరఖాస్తుల్లో అడిగిన సమాచారాన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగా ఆలస్యం చేయడం, చట్టబద్ధమైన కారణం లేకుండా నిరాకరించడం లేదా తప్పుడు, తప్పుదోవ పట్టించే సమాచారం అందించడం వంటి చర్యలను ఉపేక్షించకూడదని అన్నారు. ఇలాంటి సందర్భాల్లో బాధితులు చట్టప్రకారం మొదటి అప్పీల్, అవసరమైతే తదుపరి అప్పీల్ లేదా ఫిర్యాదు ద్వారా న్యాయం పొందవచ్చని తెలిపారు.

సెక్షన్ 20 ప్రకారం జరిమానా

సమాచార హక్కు చట్టంలోని సెక్షన్ 20 ప్రకారం, తగిన కారణం లేకుండా దరఖాస్తును స్వీకరించకపోవడం, నిర్ణీత గడువులో సమాచారం ఇవ్వకపోవడం, ఉద్దేశపూర్వకంగా తప్పుడు లేదా అసంపూర్ణ సమాచారం అందించడం వంటి చట్టంలో పేర్కొన్న తప్పిదాలు రుజువైతే సంబంధిత అధికారిపై రాష్ట్ర సమాచార కమిషన్ రోజుకు రూ.250 చొప్పున, గరిష్ఠంగా రూ.25,000 వరకు జరిమానా విధించే అవకాశం ఉందని రాజమ్మద్ వివరించారు. అయితే, జరిమానా విధించే ముందు అధికారికి తన వాదన వినిపించే అవకాశం కల్పించాల్సి ఉంటుందని పేర్కొన్నారు.

అన్ని ప్రశ్నలకు సమగ్ర సమాధానాలు ఇవ్వాలి

RTI దరఖాస్తుల్లో పలు ప్రశ్నలు ఉన్నప్పుడు, సంబంధిత రికార్డుల్లో అందుబాటులో ఉన్న సమాచారాన్ని ప్రతి ప్రశ్నకు అనుగుణంగా సమగ్రంగా అందించాలని రాజమ్మద్ సూచించారు. ఒక ప్రశ్నకు మాత్రమే సమాధానం ఇచ్చి, మిగిలిన ప్రశ్నలను విస్మరించడం వల్ల దరఖాస్తుదారులకు అవసరమైన సమాచారం అందకుండా పోతుందని అన్నారు. సమాచారం సంబంధిత శాఖ వద్ద లేకపోతే, చట్టంలోని నిబంధనలకు అనుగుణంగా దరఖాస్తును సంబంధిత ప్రజా అధికారికి బదిలీ చేయడం లేదా సమాచార లభ్యతపై స్పష్టత ఇవ్వడం వంటి చర్యలు తీసుకోవాలని సూచించారు. చట్టబద్ధమైన మినహాయింపుల పరిధిలోకి వచ్చే సమాచారాన్ని నిరాకరించినప్పుడు, అందుకు సంబంధించిన కారణాలను స్పష్టంగా తెలియజేయాలని పేర్కొన్నారు.

పారదర్శక పాలనకు RTI కీలకం

ప్రభుత్వ పథకాల అమలు, ప్రజాధనం వినియోగం, ఉద్యోగ నియామకాలు, ప్రభుత్వ సంస్థల పనితీరు, ప్రజా సంక్షేమ కార్యక్రమాలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని చట్టపరిధిలో ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచడం ద్వారా ప్రభుత్వ వ్యవస్థపై ప్రజల్లో విశ్వాసం పెరుగుతుందని రాజమ్మద్ అన్నారు. సమాచార హక్కు చట్టం కేవలం దరఖాస్తులు స్వీకరించి సమాధానాలు ఇచ్చే ప్రక్రియకే పరిమితం కాకుండా, ప్రజలకు జవాబుదారీ పాలన అందించే సాధనంగా పనిచేయాలని అభిప్రాయపడ్డారు. ప్రతి ప్రభుత్వ శాఖలో RTI దరఖాస్తుల పరిష్కారానికి ప్రత్యేక శ్రద్ధ తీసుకోవాలని, ప్రజా సమాచార అధికారులకు చట్టంపై అవగాహన కల్పించాలని, దరఖాస్తుల పరిష్కారంలో జరుగుతున్న జాప్యాన్ని ఉన్నతాధికారులు ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షించాలని కోరారు. సమాచార హక్కు చట్టం లక్ష్యం నెరవేరాలంటే దరఖాస్తుదారులకు గడువులోగా పూర్తి సమాచారం అందించడంతోపాటు, చట్టాన్ని ఉల్లంఘించే అధికారులపై నిబంధనల ప్రకారం చర్యలు తీసుకోవాలని మహమ్మద్ రాజమ్మద్ ప్రభుత్వాన్ని కోరారు.