కేంద్ర ప్ర‌భుత్వ ప‌థ‌కాల‌ను మ‌రింత‌గా ప్ర‌జ‌ల్లోకి తీసుకెళ్లాల్సిన అవ‌స‌రం ఉంద‌ని ప‌త్రికా స‌మాచార కార్యాల‌యం (పీఐబీ) అడిష‌న‌ల్ డైరెక్ట‌ర్ జ‌న‌ర‌ల్ శ్రీమ‌తి శృతి పాటిల్ పేర్కొన్నారు. గ‌త 12 ఏళ్ల‌లో కేంద్ర ప్ర‌భుత్వం సాధించిన విజ‌యాల‌పై గురువారం క‌వాడిగూడ‌లోని సీజీవో ట‌వ‌ర్స్‌లో పీఐబీ 'వార్త' వ‌ర్క్‌షాప్ నిర్వ‌హించింది. ఈ కార్య‌క్ర‌మానికి ఇంట‌ర్ మీడియా ప‌బ్లిసిటీ కోఆర్డినేష‌న్ క‌మిటీ(ఐఎంపీసీసీ)లో భాగంగా ఉన్న వివిధ కేంద్ర ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు, విభాగాలు, ప్ర‌భుత్వ రంగ సంస్థ‌లు(పీఎస్‌యూ)ల‌కు చెందిన ఉన్న‌తాధికారులు హాజ‌ర‌య్యారు. తమ శాఖల ప‌రిధిలో అమ‌లు చేస్తున్న సంక్షేమ ప‌థ‌కాలు, అభివృద్ధి కార్యక్ర‌మాల‌ను, గత 12 సంవత్సరాల్లో సాధించిన ముఖ్య విజయాలను వివరించారు. 

ప్రజలకు మరింత సమర్థవంతంగా చేరువయ్యేందుకు భ‌విష్య‌త్తులో చేపట్టాల్సిన ప్రచార కార్యక్రమాలు, మీడియా ద్వారా ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలను విస్తృతంగా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లేందుకు చేపట్టాల్సిన చర్యలపై వారు విస్తృతంగా చర్చించారు. ఈ సంద‌ర్భంగా పీఐబీ విధులు, కేంద్ర ప్ర‌భుత్వ విధానాల‌ను ప్ర‌జ‌ల్లోకి తీసుకెళ్లేందుకు చేప‌డుతున్న కార్య‌క్ర‌మాల గురించి అడిష‌న‌ల్ డైరెక్ట‌ర్ జ‌న‌ర‌ల్ శ్రీమ‌తి శృతి పాటిల్ ప్ర‌జెంటేష‌న్ ఇచ్చారు. కేంద్ర ప్ర‌భుత్వ సంస్థ‌ల‌కు ప్ర‌చార కార్య‌క్ర‌మాలపై స‌హ‌కారం అందించేందుకు పీఐబీ ఎల్ల‌వేళ‌లా సిద్ధంగా ఉంటుంద‌ని ఆమె పేర్కొన్నారు. కేంద్ర ప్ర‌భుత్వ విధానాలు, ప‌థ‌కాల‌ను ఎక్కువ మంది ప్ర‌జ‌ల‌కు చేరువ చేసి, వారు ల‌బ్ధి పొందేలా చూడ‌ట‌మే ల‌క్ష్యంగా ప‌నిచేస్తున్న‌ట్టు చెప్పారు.

ఈ కార్య‌క్ర‌మంలో వివిధ కేంద్ర ప్ర‌భుత్వ సంస్థ‌ల ఉన్న‌తాధికారులు, పీఐబీ, సీబీసీ అధికారులు పాల్గొన్నారు.

న్యూఢిల్లీ: తెలంగాణ రాష్ట్ర అభివృద్ధికి సంబంధించిన పలు కీలక అంశాలపై రాష్ట్ర శక్తి (కార్మిక, ఉపాధి, శిక్షణ & ఫ్యాక్టరీలు) మరియు గనుల శాఖ మంత్రి డా. జి. వివేక్ వెంకటస్వామి, పెద్దపల్లి ఎంపీ గడ్డం వంశీ కృష్ణతో కలిసి సోమవారం న్యూఢిల్లీలో పలువురు కేంద్ర మంత్రులను కలిసి వినతిపత్రాలు సమర్పించారు.

మొదట కేంద్ర కార్మిక, ఉపాధి శాఖ మంత్రి డా. మన్సుఖ్ మాండవీయను కలిసి తెలంగాణలో కార్మిక సంక్షేమ కార్యక్రమాల విస్తరణ, ఉపాధి అవకాశాల పెంపు, కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకాల సమర్థవంతమైన అమలుకు మరింత సహకారం అందించాలని కోరారు.

అనంతరం కేంద్ర నైపుణ్యాభివృద్ధి మరియు పారిశ్రామికవేత్తల అభివృద్ధి శాఖ మంత్రి జయంత్ చౌదరితో సమావేశమై యువతకు ఆధునిక నైపుణ్య శిక్షణ, అడ్వాన్స్‌డ్ టెక్నాలజీ సెంటర్ల (ATCs) ఏర్పాటు, పరిశ్రమల అవసరాలకు అనుగుణంగా శిక్షణా కార్యక్రమాల విస్తరణపై చర్చించారు.

తదుపరి కేంద్ర బొగ్గు మరియు గనుల శాఖ మంత్రి జి. కిషన్ రెడ్డిని కలిసి పెద్దపల్లి పార్లమెంట్ నియోజకవర్గానికి కీలకమైన తాడిచెర్ల–II బొగ్గు గని ప్రాజెక్టును త్వరితగతిన పూర్తి చేయాలని విజ్ఞప్తి చేశారు. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా స్థానిక యువతకు కనీసం 1,000 ఉద్యోగాలు కల్పించాలని, ముఖ్యంగా ప్రాజెక్టు ప్రభావిత గ్రామాల యువతకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని కోరారు. అలాగే నిర్వాసిత కుటుంబాలకు పునరావాసం, పునర్నిర్మాణం (R&R) ప్యాకేజీని పూర్తిస్థాయిలో అమలు చేయాలని విజ్ఞప్తి చేశారు.

అదే సందర్భంగా **సింగరేణి కాలరీస్ కంపెనీ లిమిటెడ్ (SCCL)**లో పదవీ విరమణ చేసిన ఉద్యోగులకు నెలకు కనీసం ₹10,000 పెన్షన్ అందేలా కేంద్ర ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవాలని కోరారు. ప్రస్తుతం తక్కువ పెన్షన్‌తో ఇబ్బందులు పడుతున్న వేలాది మంది రిటైర్డ్ కార్మికుల పరిస్థితిని కేంద్ర మంత్రుల దృష్టికి తీసుకెళ్లారు.

అదనంగా సింగరేణి సంస్థ విస్తరణ, కొత్త బొగ్గు గనుల అభివృద్ధి, గనుల ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో మౌలిక సదుపాయాల మెరుగుదలకు కేంద్ర సహకారం అందించాలని విజ్ఞప్తి చేశారు.

ఈ సందర్భంగా కేంద్ర మంత్రులు తెలంగాణ ప్రభుత్వం సమర్పించిన ప్రతిపాదనలను సానుకూలంగా పరిశీలిస్తామని హామీ ఇచ్చారు. తాడిచెర్ల–II ప్రాజెక్టు త్వరితగతిన అమలు, స్థానిక యువతకు ఉద్యోగాలు, R&R ప్యాకేజీ అమలు, సింగరేణి రిటైర్డ్ ఉద్యోగుల పెన్షన్ పెంపు వంటి అంశాలపై సంబంధిత శాఖలతో చర్చించి తగిన చర్యలు తీసుకుంటామని తెలిపారు.

మంత్రి డా. జి. వివేక్ వెంకటస్వామి మాట్లాడుతూ, తెలంగాణ అభివృద్ధి, యువతకు ఉపాధి అవకాశాల పెంపు, కార్మిక సంక్షేమం, గనుల రంగ అభివృద్ధి కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వంతో సమన్వయంతో పనిచేస్తామని, రాష్ట్ర ప్రజల ఆకాంక్షలను నెరవేర్చేందుకు ప్రతి అంశంపై నిరంతరం కృషి చేస్తామని పేర్కొన్నారు.

ప్రశ్నపత్రాలు లీక్‌కు అడ్డుకట్ట వేయడానికి మంత్రివర్గ సమావేశంలో మరిన్ని కఠిన నిర్ణయాలు తీసుకొంటామని ప్రధానమంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ ప్రకటించారు. నిన్న రాత్రి ఒక వీడియో సందేశంలో ఈ మేరకు  ప్రధాని తెలిపారు.
సామాజిక మాధ్యమం ‘ఎక్స్’లో ఒక సందేశాన్ని ప్రధానమంత్రి పొందుపరుస్తూ:
‘‘రేపటి మంత్రివర్గ సమావేశంలో.. ప్రశ్నపత్రాల లీక్ ఘటనలకు వ్యతిరేకంగా మరింత కఠిన చర్యల విషయంలో కీలక నిర్ణయాలు తీసుకుంటాం’’ అని పేర్కొన్నారు.

భారతదేశ చేనేత రంగాన్ని మరింత బలోపేతం చేసేందుకు కేంద్ర జౌళి మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని అభివృద్ధి కమిషనర్ (చేనేత) కార్యాలయం హ్యాండ్లూమ్ హ్యాకథాన్ 2026-‘‘వీవింగ్ ఇన్నోవేషన్’’ పేరుతో ఒక జాతీయ స్థాయి పోటీని ప్రారంభించింది. సాంకేతికత, సరికొత్త డిజైన్లు, పారిశ్రామిక నైపుణ్యం, పర్యావరణ హిత పరిష్కారాలను చేనేత రంగానికి అనుసంధానించడమే ఈ కార్యక్రమం ముఖ్య ఉద్దేశం. జాతీయ చేనేత దినోత్సవ వేడుకల్లో భాగంగా ఈ ప్రతిష్ఠాత్మక కార్యక్రమాన్ని చేపట్టారు.

ఈ హ్యాకథాన్ ముగింపు వేడుక (గ్రాండ్ ఫినాలే) ఆగస్టు 1, 2026న ఐఐటీ ఢిల్లీలోని ఫౌండేషన్ ఫర్ ఇన్నోవేషన్ అండ్ టెక్నాలజీ ట్రాన్స్‌ఫర్ (ఎఫ్ఐటీటీ) వేదికగా జరగనుంది. ప్రాథమిక పరిశీలనలో ఎంపికైన జట్లు తమ ఆలోచనలను, పరిష్కారాలను ఇక్కడ ప్రదర్శిస్తాయి. విద్యా రంగం, పరిశ్రమలు, డిజైన్, సాంకేతికత, చేనేత రంగ నిపుణులతో కూడిన ఒక ఉన్నత స్థాయి జ్యూరీ ఈ ప్రదర్శనలను పరిశీలించి విజేతలను ఎంపిక చేస్తుంది. 

ఈ కార్యక్రమం గురించి కేంద్ర జౌళి శాఖ చేనేత విభాగం అభివృద్ధి కమిషనర్ డాక్టర్ ఎం బీనా మాట్లాడుతూ... 

‘‘భారతీయ యువత సృజనాత్మకతను, చేనేత రంగ సంప్రదాయ వారసత్వాన్ని ఒకే వేదికపైకి తీసుకురావడమే ‘హ్యాండ్లూమ్ హ్యాకథాన్ 2026’ ముఖ్య ఉద్దేశం. నేత కార్మికులు, విద్యార్థులు, డిజైనర్లు, సాంకేతిక నిపుణులు, వ్యాపారవేత్తలు, ఆవిష్కర్తలు కలిసికట్టుగా పనిచేసేందుకు ఈ కార్యక్రమం ఒక వేదికను అందిస్తుంది. చేనేత రంగం ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన సవాళ్లను అధిగమించడానికి, అంతర్జాతీయ పోటీని తట్టుకోవడానికి, ఈ రంగం స్థిరమైన వృద్ధి సాధించడానికి అవసరమైన ఆచరణాత్మక పరిష్కారాలను కనుగొనడమే ఈ హ్యాకథాన్ లక్ష్యం’’.

ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరుగుతున్న యుద్ధాలు, భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితి, సాంకేతికత వేగంగా పెరిగిపోతుండటం వల్ల కొత్త భద్రతా సవాళ్లు ఎదురవుతున్నాయని భారత జాతీయ భద్రతా సలహాదారు (NSA) అజిత్ డోభాల్ అన్నారు. ఇలాంటి సమయంలో 'బిమ్‌స్టెక్' (BIMSTEC) కూటమిలోని సభ్య దేశాలన్నీ కలిసికట్టుగా, గట్టిగా పనిచేయాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉందని ఆయన పిలుపునిచ్చారు.

న్యూఢిల్లీలో జరిగిన 5వ బిమ్‌స్టెక్ జాతీయ భద్రతా సలహాదారుల సమావేశంలో ఆయన మాట్లాడారు. ఈ ప్రాంతంలో శాంతి, స్థిరత్వం, అభివృద్ధిని కాపాడుకోవడానికి అన్ని దేశాలు పరస్పర సహకారంతో ముందుకెళ్లాలని స్పష్టం చేశారు.

అజిత్ డోభాల్ ప్రసంగంలోని ముఖ్యమైన అంశాలు:

• ప్రస్తుత సవాళ్లు: "ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా సవాళ్లతో కూడిన వాతావరణం ఉంది. మనం ఎన్నో గొడవలు, అనిశ్చితిని చూస్తున్నాం. టెక్నాలజీ పెరగడం వల్ల భద్రతకు కొత్త ముప్పులు వస్తున్నాయి. దీనికి తోడు గ్లోబల్ సప్లై చైన్ (వస్తువుల రవాణా వ్యవస్థ) దెబ్బతినడం వల్ల మన దేశాలన్నీ ఆర్థికంగా ఇబ్బందులు పడుతున్నాయి," అని డోభాల్ వివరించారు.

• సమస్యలకు పరిష్కారం: ఇలాంటి క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో మనందరి ప్రయోజనాల కోసం కలిసికట్టుగా నిర్ణయాలు తీసుకోవాలని, చర్చల ద్వారా సమస్యలకు పరిష్కారాలు వెతకాలని ఆయన కోరారు.

• బిమ్‌స్టెక్ ప్రాముఖ్యత: ఈ కూటమి ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న రెండు ప్రాంతాలను కలుపుతుందని డోభాల్ చెప్పారు. దాదాపు 170 కోట్ల జనాభా (ప్రపంచ జనాభాలో 22 శాతం) ఈ కూటమి పరిధిలోకి వస్తారని, దీని మొత్తం జీడీపీ దాదాపు 5 ట్రిలియన్ డాలర్లు అని పేర్కొన్నారు. కేవలం భౌగోళికంగానే కాకుండా, బంగాళాఖాతం ద్వారా మన సంస్కృతి, చరిత్ర కూడా ముడిపడి ఉన్నాయని గుర్తుచేశారు.

• భారతదేశ ప్రాధాన్యత: భారతదేశానికి బిమ్‌స్టెక్ చాలా కీలకమైనదని చెబుతూ.. మన దేశానికి ఉన్న 'పొరుగువారికే మొదటి ప్రాధాన్యత' (Neighbourhood First), 'యాక్ట్ ఈస్ట్ పాలసీ' మరియు 'మహాసాగర్' (MAHASAGAR - ప్రాంతీయ భద్రత మరియు అభివృద్ధి) విజన్‌లకు ఈ కూటమి అద్దం పడుతుందని అన్నారు.

సమావేశంలో ఏం చర్చించారు? భారతదేశం ఆతిథ్యమిచ్చిన ఈ సమావేశంలో బిమ్‌స్టెక్ సభ్య దేశాలైన బంగ్లాదేశ్, భూటాన్, భారత్, మయన్మార్, నేపాల్, శ్రీలంక, థాయిలాండ్ దేశాలకు చెందిన అగ్రశ్రేణి భద్రతా, ఇంటెలిజెన్స్ అధికారులు పాల్గొన్నారు. ఉగ్రవాదం నిర్మూలన, సైబర్ దాడులను అడ్డుకోవడం, సముద్ర భద్రత, ఇంటెలిజెన్స్ సమాచారాన్ని పంచుకోవడం వంటి కీలక విషయాలపై ఈ సమావేశంలో చర్చలు జరిగాయి.

వచ్చే ఏడాది బిమ్‌స్టెక్ ఏర్పడి 30 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకోబోతున్న తరుణంలో, ఈ కూటమిని మరింత బలోపేతం చేసి ప్రాంతీయ భద్రతను పటిష్టం చేయాలని అధికారులు తీర్మానించారు.

దేశీయ విలువ జోడింపును (value addition) పెంచడం, సరఫరా గొలుసులను (supply chains) బలోపేతం చేయడం, ఎగుమతులను ప్రోత్సహించడం మరియు ప్రపంచ ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ హబ్‌గా భారతదేశ స్థానాన్ని సుస్థిరం చేయాలనే లక్ష్యంతో ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన కేంద్ర క్యాబినెట్ బుధవారం ₹62,500 కోట్ల బడ్జెట్ కేటాయింపుతో ఒక కొత్త మొబైల్ ఫోన్ ఉత్పాదక పథకానికి (MPMS) ఆమోదం తెలిపింది.

గత దశాబ్ద కాలంలో భారతదేశ ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ రంగంలో వచ్చిన వేగవంతమైన మార్పుల ఆధారంగా ఈ నిర్ణయం తీసుకోబడింది. ప్రస్తుతం భారత్ ప్రపంచంలోనే వాల్యూమ్ పరంగా రెండవ అతిపెద్ద మొబైల్ ఫోన్ల తయారీ దేశంగా మరియు స్మార్ట్‌ఫోన్ల ఎగుమతులలో ప్రధాన గమ్యస్థానంగా అవతరించింది.

₹62,500 కోట్ల MPMS పథకానికి క్యాబినెట్ ఆమోదం

ఆర్థిక సంవత్సరం 2026-27 నుండి 2030-31 వరకు ఐదేళ్ల పాటు అమలు కానున్న ఈ పథకం కింద, భారతదేశంలో తయారయ్యే మొబైల్ ఫోన్ల అర్హత గల విక్రయాలపై 2.25 శాతం నుండి 5 శాతం వరకు ప్రోత్సాహకాలను (incentives) అందజేస్తారు. అలాగే, కీలకమైన విడిభాగాలు (components) మరియు సబ్-అసెంబ్లీలను దేశీయంగా సేకరించినందుకు తయారీదారులకు అదనంగా 1.5 శాతం వరకు ప్రోత్సాహకం లభిస్తుంది. దేశీయ ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహించడానికి, ప్రొడక్ట్ డిజైన్, పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి (R&D) మరియు భారతీయ బ్రాండ్‌లను సృష్టించే కంపెనీలకు విక్రయాలపై అదనంగా 3 శాతం ప్రోత్సాహకాన్ని ఈ పథకం అందిస్తోంది.

ఎలక్ట్రానిక్స్ & ఐటీ మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY) ప్రకారం, ఈ పథకం ద్వారా ఐదేళ్లలో దాదాపు ₹39 లక్షల కోట్ల విలువైన మొబైల్ ఫోన్ల ఉత్పత్తి జరుగుతుందని, ఎగుమతులు గణనీయంగా పెరుగుతాయని మరియు సుమారు 60,000 ప్రత్యక్ష ఉపాధి అవకాశాలు లభిస్తాయని అంచనా.

ఈ కొత్త చొరవ మార్చి 31, 2026తో విజయవంతంగా ముగిసిన భారీ ఎత్తున ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీకి సంబంధించిన ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) పథకం తర్వాత వచ్చింది. పాత PLI పథకం ద్వారా ₹20,600 కోట్ల కంటే ఎక్కువ పెట్టుబడులు ఆకర్షించబడ్డాయి, ₹11.62 lakh కోట్ల కంటే ఎక్కువ ఉత్పత్తి జరిగింది మరియు ₹6.53 లక్షల కోట్ల కంటే ఎక్కువ ఎగుమతులు సాధ్యమయ్యాయి.

ఎలక్ట్రానిక్స్ ఉత్పాదక రంగంలో వేగవంతమైన వృద్ధి

మేక్ ఇన్ ఇండియా మరియు ఆత్మనిర్భర్ భారత్ కార్యక్రమాల కింద గత దశాబ్ద కాలంలో భారతదేశ ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ రంగం అద్భుతమైన వృద్ధిని సాధించింది. 2014-15లో ₹1.90 లక్షల కోట్లుగా ఉన్న ఎలక్ట్రానిక్స్ ఉత్పత్తి, 2025-26 నాటికి దాదాపు ఏడు రెట్లు పెరిగి అంచనా ప్రకారం ₹13.11 లక్షల కోట్లకు చేరింది. ఇదే కాలంలో ఎలక్ట్రానిక్స్ ఎగుమతులు ₹38,263 కోట్ల నుండి ₹4.24 లక్షల కోట్లకు అంటే 11 రెట్లు పైగా పెరిగాయి. ఆర్థిక సంవత్సరం 2025-26లో 47.96 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్ల విలువతో ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులు భారతదేశపు మూడవ అతిపెద్ద ఎగుమతి విభాగంగా నిలిచాయి.

ఎగుమతుల్లో మొబైల్ ఫోన్లే అతిపెద్ద విజయం

మొబైల్ ఫోన్ల తయారీ ఈ మార్పుకు ప్రధాన కారణం. 2014-15లో ₹18,900 కోట్లుగా ఉన్న ఉత్పత్తి, 2025-26 నాటికి ₹6.27 లక్షల కోట్లకు పెరిగి 33 రెట్ల వృద్ధిని నమోదు చేసింది. మొబైల్ ఫోన్ల ఎగుమతులు ఇదే కాలంలో ₹1,566 కోట్ల నుండి ₹2.60 లక్షల కోట్లకు పెరిగి 165 రెట్ల వృద్ధిని నమోదు చేశాయి.

ఆర్థిక సంవత్సరం 2025-26లో సాంప్రదాయ ఎగుమతులైన డీజిల్ ఇంధనం మరియు కట్ డైమండ్లను వెనక్కి నెట్టి స్మార్ట్‌ఫోన్లు భారతదేశపు అతిపెద్ద ఎగుమతి ఉత్పత్తి విభాగంగా అవతరించాయి. నేడు భారతదేశంలో ఉపయోగించే మొబైల్ ఫోన్లలో 99.2 శాతం దేశీయంగా తయారైనవే కావడం విశేషం. దీనివల్ల దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గింది.

ఉద్యోగాల సృష్టిలో కీలక పాత్ర

ఈ రంగం విస్తరణ భారీ ఎత్తున ఉపాధి కల్పనకు దారితీసింది. గత దశాబ్దంలో ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ రంగం దాదాపు 25 లక్షల ఉద్యోగాలను సృష్టించగా, మొబైల్ తయారీ వ్యవస్థ ద్వారా మాత్రమే ప్రత్యక్షంగా మరియు పరోక్షంగా 12 లక్షల ఉద్యోగాలు లభించాయి.

తమిళనాడులోని హోసూర్ మరియు శ్రీపెరంబుదూర్, అలాగే కర్ణాటకలోని బెంగళూరు వంటి ప్రధాన ఉత్పాదక క్లస్టర్లు లక్ష మందికి పైగా నాణ్యమైన ఉపాధిని అందిస్తూ దేశంలోనే అతిపెద్ద పారిశ్రామిక యజమానులుగా ఎదిగాయి.

ఉపాధి రంగంలో మహిళల ప్రాధాన్యత

ఈ వృద్ధి కథనంలో మహిళల భాగస్వామ్యం అత్యంత విశేషమైనది. గత దశాబ్దంలో ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీలో సృష్టించబడిన శ్రామిక శక్తిలో మహిళలు దాదాపు 30 శాతం ఉండగా, మొబైల్ ఫోన్ల తయారీలో ప్రత్యక్ష శ్రామిక శక్తిలో దాదాపు 70 శాతం మహిళలే ఉన్నారు. దేశంలోనే అత్యధికంగా మహిళలు పనిచేస్తున్న తయారీ రంగాలలో ఇది ఒకటిగా నిలిచింది.

PLI పథకం ద్వారా మాత్రమే దాదాపు 90,000 మంది మహిళలకు ఉపాధి అవకాశాలు లభించాయి. దేశంలోని ఒక ప్రధాన ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ సంస్థ యొక్క మూడు ప్లాంట్లలో దాదాపు 80,000 మంది పనిచేస్తుండగా, అందులో 65 శాతం మంది మహిళలే ఉన్నారు.

వికసిత్ భారత్ వైపు బలమైన సరఫరా గొలుసులు

భారతదేశ తయారీ వ్యవస్థ మరింత పటిష్టంగా మారిందని మంత్రిత్వ శాఖ పేర్కొంది. దేశంలో 40కి పైగా ప్రధాన విడిభాగాల (component) తయారీదారులు తమ కార్యకలాపాలను ప్రారంభించారు లేదా విస్తరించారు. ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీలో దేశీయ విలువ జోడింపు (Domestic value addition) 15 శాతం నుండి 23 శాతానికి పెరిగింది, ఇది అధిక స్థానికీకరణను సూచిస్తుంది.

నూతనంగా ప్రారంభించిన MPMS ద్వారా ఇన్నోవేషన్, ఉత్పాదక నైపుణ్యం మరియు సమగ్ర ఆర్థిక వృద్ధి ఆధారంగా భారతదేశాన్ని "వికసిత్ భారత్" గా మార్చడంలో ఎలక్ట్రానిక్స్ రంగం ఒక కీలకమైన స్తంభంగా నిలుస్తుందని కేంద్ర ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.

ప్రధానమంత్రి  నరేంద్ర మోదీ జూలై 17న హర్యానా, చండీగఢ్, పంజాబ్ రాష్ట్రాల్లో పర్యటిస్తారు. ఉదయం సుమారు 11 గంటలకు జింద్ రైల్వేస్టేషన్‌లో జింద్-సోనిపట్ మధ్య నడిచే భారతదేశపు తొలి హైడ్రోజన్ రైలును ప్రధానమంత్రి  నరేంద్ర మోదీ ప్రారంభిస్తారు. ఉదయం 11:30 గంటలకు జింద్‌లోని ఏకలవ్య స్టేడియంలో దాదాపు రూ.14,700 కోట్ల విలువైన పలు అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులకు శంకుస్థాపన, ప్రారంభోత్సవాలు చేస్తారు. ఈ సందర్భంగా అక్కడ ఏర్పాటు చేసిన సభలో ఆయన ప్రసంగిస్తారు.

అనంతరం ప్రధానమంత్రి చండీగఢ్ వెళ్తారు. అక్కడ మధ్యాహ్నం సుమారు 1:45 గంటలకు రూ. 6,600 కోట్లకు పైగా విలువైన పలు అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులకు శంకుస్థాపనలు, ప్రారంభోత్సవాలు చేస్తారు. ఈ సందర్భంగా అక్కడ ఏర్పాటు చేసిన సభను ఉద్దేశించి ప్రసంగిస్తారు.

తదనంతరం ప్రధానమంత్రి జలంధర్‌ను సందర్శిస్తారు. అక్కడ రూ. 5,470 కోట్లకు పైగా విలువైన పలు అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులకు శంకుస్థాపనలు, ప్రారంభోత్సవాలు చేస్తారు.

జింద్‌లో పీఎం

హర్యానాలోని జింద్, సోనిపట్‌ మధ్య భారతదేశపు తొలి హైడ్రోజన్ రైలును ప్రధానమంత్రి ప్రారంభిస్తారు. రైల్వే రంగంలో స్వచ్ఛమైన, స్థిరమైన రవాణా వ్యవస్థ దిశగా ఇది కీలక ముందడుగు. భారతదేశంలోనే రూపకల్పన, ఇంజనీరింగ్, ఏకీకృతం చేసిన ఈ రైలును దేశీయ సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించి అభివృద్ధి చేశారు. అత్యాధునిక రైల్వే ఇంజనీరింగ్‌లో పెరుగుతున్న దేశీయ సామర్థ్యాన్ని ఇది ప్రతిబింబిస్తుంది. ఈ రైలు ప్రారంభంతో హైడ్రోజన్ రైళ్లను నడుపుతున్న ఎంపిక చేసిన కొన్ని దేశాల సరసన భారత్ చేరుతుంది.

హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ సెల్ సాంకేతికతతో ఈ రైలు నడుస్తుంది. ఇది హైడ్రోజన్‌ను విద్యుత్తుగా మార్చి రైలు ముందుకు సాగేలా చేస్తుంది. ఈ ప్రక్రియలో ఉప-ఉత్పత్తిగా కేవలం నీటి ఆవిరి మాత్రమే విడుదలవుతుంది. దీని వల్ల రైలు నడిచే సమయంలో కర్బన ఉద్గారాలు వెలువడవు.

డీజిల్ రైళ్లతో పోలిస్తే పొగ గొట్టాల ద్వారా వచ్చే ఉద్గారాలను ఇవి పూర్తిగా నివారిస్తాయి. శిలాజ ఇంధనాలు, వాటి దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గిస్తాయి. అలాగే చాలా తక్కువ శబ్దంతో నడుస్తాయి. సంప్రదాయ విద్యుత్ రైళ్లతో పోలిస్తే వీటికి నిరంతర ఓవర్‌హెడ్ విద్యుద్దీకరణ మౌలిక సదుపాయాలు అవసరం లేదు. ఇందులోని హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ సెల్స్ ద్వారా రైలులోనే విద్యుత్ ఉత్పత్తి జరుగుతుంది. ఇది వీటిని అత్యంత స్వచ్ఛమైన, సమర్థవంతమైన ప్రత్యామ్నాయంగా మారుస్తుంది. గ్రీన్ హైడ్రోజన్ వాడకం వల్ల శిలాజ ఇంధన ఆధారిత థర్మల్ పవర్ ప్లాంట్ల నుంచి వచ్చే విద్యుత్‌పై ఆధారపడటం కూడా తగ్గుతుంది. ఇది సుస్థిర రవాణా వ్యవస్థ దిశగా భారత్ సాగించే ప్రయాణానికి దోహదపడుతుంది.

భారతదేశ హైడ్రోజన్ రైలును 10 కోచ్‌లతో రూపొందించారు. ఇప్పటి వరకు అభివృద్ధి చేసిన అత్యంత పొడవైన హైడ్రోజన్ ఆధారిత ప్రయాణీకుల రైళ్లలో ఒకటిగా ఇది నిలిచింది. ఇది 3,200 హెచ్‌పీ ప్రొపల్షన్‌ వ్యవస్థతో పనిచేస్తుంది. ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న అత్యంత శక్తిమంతమైన హైడ్రోజన్ రైళ్లలో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది.

ప్రధానమంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ.. హర్యానాలో రూ. 12,470 కోట్లకు పైగా విలువైన జాతీయ రహదారి ప్రాజెక్టులను దేశానికి అంకితం చేయటంతో పాటు, శంకుస్థాపనలు చేస్తారు.

సుమారు రూ.9,680 కోట్ల వ్యయంతో అభివృద్ధి చేసిన 157.92 కిలోమీటర్ల పొడవైన, నాలుగు వరుసల, పూర్తి నియంత్రిత ప్రవేశం గల ఢిల్లీ-అమృత్‌సర్-కత్రా ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే (ప్యాకేజీలు 1 నుంచి 5)ను ప్రధానమంత్రి జాతికి అంకితం ఇవ్వనున్నారు. 667 కిలోమీటర్ల పొడవైన ఢిల్లీ-అమృత్‌సర్-కత్రా ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేలో ఈ గ్రీన్‌ఫీల్డ్ కారిడార్ ఒక భాగం. ఈ ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే ద్వారా ఢిల్లీ, కత్రా మధ్య ప్రయాణ సమయం సుమారు 14 గంటల నుంచి దాదాపు 6 గంటలకు తగ్గుతుంది. ఢిల్లీ-అమృత్‌సర్ ప్రయాణ సమయం 8 గంటల నుంచి 4 గంటలకు తగ్గుతుంది. ఈ ప్రాజెక్టు ఎన్‌హెచ్‌-44 (జీటీ రోడ్)పై ట్రాఫిక్ రద్దీని గణనీయంగా తగ్గించటమే కాక, శ్రీ మాతా వైష్ణో దేవికి వెళ్లే యాత్రికులు, పర్యాటకుల సంఖ్యను పెంచుతుందని... ఈ కారిడార్ వెంట పారిశ్రామిక, లాజిస్టిక్స్ అభివృద్ధిని వేగవంతం చేస్తుందని భావిస్తున్నారు.

ఎన్‌హెచ్‌-7, ఎన్‌హెచ్‌-344 లపై ఉన్న 33.81 కిలోమీటర్ల పొడవైన, నాలుగు వరుసల, పాక్షికంగా నియంత్రిత ప్రవేశం గల అంబాలా-కాలా అంబ్ హైవేను కూడా ప్రధానమంత్రి జాతికి అంకితం చేస్తారు. ఈ హైవే అంబాలా పట్టణ ప్రాంతానికి, కాలా అంబ్ పారిశ్రామిక ప్రాంతానికి మధ్య అనుసంధానాన్ని బలోపేతం చేస్తుంది. హర్యానా, హిమాచల్‌ప్రదేశ్ మధ్య రహదారి మార్గాలను మెరుగుపరుస్తుంది. కొండ ప్రాంతాలకు పర్యాటకుల రాకపోకలను సులభతరం చేస్తుంది. కాలా అంబ్ ప్రాంతంలోని పరిశ్రమల రవాణా ఖర్చులను తగ్గిస్తుంది.

ఎన్‌హెచ్‌-352ఏపై నిర్మించిన 40.60 కిలోమీటర్ల పొడవైన జింద్-గోహనా గ్రీన్‌ఫీల్డ్ హైవే జాతికి అంకితం చేయనున్న మరో ప్రధాన ప్రాజెక్టు. ఈ కొత్త హైవే వల్ల జింద్, గోహనా మధ్య ప్రయాణ సమయం సుమారు రెండు గంటల నుంచి కేవలం 40 నిమిషాలకు తగ్గుతుంది. ఇది ప్రయాణికులకు, సరకు రవాణాకు, వ్యవసాయ పరంగా ఎంతో ప్రాధాన్యత గల జింద్-గోహనా ప్రాంతానికి ఎంతో ప్రయోజనం చేకూరుస్తుంది. రోహ్‌తక్, పానిపట్, ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్‌ ప్రాంతాలకు అనుసంధానాన్ని మరింత మెరుగుపరుస్తుంది.

దీనితో పాటు 24.27 కిలోమీటర్ల పొడవైన హన్సి-బర్వాలా బ్రౌన్‌ఫీల్డ్ హైవే ప్రాజెక్ట్‌కు కూడా ప్రధానమంత్రి శంకుస్థాపన చేస్తారు. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా ప్రస్తుతమున్న రహదారిని పేవ్డ్ షోల్డర్స్ గల 2,4-లైన్ల రహదారిగా ఆధునీకరిస్తారు.

కురుక్షేత్ర నగర పరిధిలోని రైల్వే క్రాసింగుల వద్ద ట్రాఫిక్ రద్దీని నివారించే ప్రధాన పట్టణ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టు ఎలివేటెడ్ రైల్వే ట్రాక్‌ను ప్రధానమంత్రి దేశానికి అంకితం చేస్తారు. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా వాహనాల రాకపోకలు మరింత సులభతరం అవుతాయి. రహదారి భద్రత మెరుగవుతుంది. రైలు, రోడ్డు రవాణా వ్యవస్థల పనితీరు సామర్థ్యం పెరుగుతుంది.

ప్రధాన వైద్య సంస్థలను కూడా ప్రధానమంత్రి జాతికి అంకితం చేయనున్నారు. వాటిలో భివానీలోని పండిట్ నేకి రామ్ శర్మ ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాల, నార్నాల్‌లోని కొరియావాస్ వద్ద ఉన్న మహర్షి చ్యవన్ వైద్య కళాశాల, రావు తులా రామ్ ఆస్పత్రి ఉన్నాయి. ఈ సంస్థలు హర్యానాలో నాణ్యమైన వైద్య విద్యను మరింత అందుబాటులోకి తెస్తాయి. ఎంబీబీఎస్ సీట్ల సంఖ్యను పెంచుతాయి. ఆరోగ్య సంరక్షణ నిపుణుల లభ్యతను మెరుగుపరుస్తాయి. ఇళ్ల వద్దే ప్రజలు మెరుగైన వైద్య సేవలను పొందేలా చేస్తాయి. తద్వారా రాష్ట్ర ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థను బలోపేతం చేస్తాయి.

ఈ ప్రాంత సాంస్కృతిక మౌలిక సదుపాయాలను మరింత సుసంపన్నం చేస్తూ.. కురుక్షేత్రలో సిక్కు మ్యూజియానికి ప్రధానమంత్రి శంకుస్థాపన చేస్తారు. ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ద్వారా సిక్కు మత చరిత్ర, సిక్కు గురువుల బోధనలు, వారి ధైర్యసాహసాలు, త్యాగాలు, భారత నాగరికత, సంస్కృతులకు సిక్కు సమాజం అందించిన అమూల్యమైన సహకారాన్ని కళ్లకు కట్టినట్లు ప్రదర్శిస్తారు.

 దేశంలో వన్యప్రాణుల అక్రమ రవాణా ముఠాలపై డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ రెవెన్యూ ఇంటెలిజెన్స్ (డీఆర్ఐ) ఉక్కుపాదం మోపింది. ఈ మేరకు పటిష్ట నిఘాతో దేశమంతటా నిర్వహించిన అనేక వరుస దాడులలో 440కిపైగా అంతరిస్తున్న-రక్షిత వన్యప్రాణులు సహా 15 కిలోల మేర ఏనుగు దంతాలు, దంత వస్తువులను స్వాధీనం చేసుకుంది. ఈ దాడుల సందర్భంగా 33 మంది వన్యప్రాణుల అక్రమ రవాణాదారులను అరెస్టు చేసింది.

దీనికి సంబంధించిన వివరాలిలా ఉన్నాయి... రాజస్థాన్‌లోని సుజన్‌గఢ్ సమీపాన 10.07.26 నాడు ఏనుగు దంతాల అక్రమ వ్యాపారం చేసే కొందరు వ్యక్తులను పటిష్ఠ నిఘాతో అధికారులు దిగ్బంధించారు. వారి నుంచి సుమారు 11 కిలోల ఏనుగు దంతాలను స్వాధీనం చేసుకోవడంతోపాటు నలుగురిని అదుపులోకి తీసుకున్నారు. అనంతరం అక్రమ రవాణాదారులను, ఏనుగు దంతాలను అటవీ శాఖకు అప్పగించారు. వీరిపై వన్యప్రాణి (సంరక్షణ) చట్టం-1972 కింద అటవీ శాఖ కేసులు నమోదు చేసి చర్యలు చేపడుతుంది. భారతీయ ఏనుగులు (ఎలిఫాస్ మాక్సిమస్), వాటి దంతాలు ఇతర భాగాలతో వ్యాపారం ఈ చట్టంలోని షెడ్యూల్-I కింద నిషేధం. దీంతోపాటు “అంతరించిపోతున్న వన్యప్రాణులు- వృక్షజాతుల అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంపై ఒప్పందం” (సీఐటీఈఎస్‌) భాగస్వామ్య దేశాల్లో ఒకటైన భారత్‌లోనూ ఏనుగు దంతాల వ్యాపారంతోపాటు విదేశీ వాణిజ్య విధానం కింద ఏనుగు దంతాల ఎగుమతి-దిగుమతులపైనా నిషేధం ఉంది.

అంతకుముందు బంగ్లాదేశ్ నుంచి అక్రమంగా రవాణా చేసినట్లు భావిస్తున్న రెండు దంతపు దేవతా విగ్రహాలను పశ్చిమబెంగాల్‌లోని హౌరాలో స్వాధీనం చేసుకోవడంతోపాటు ఇద్దరు వ్యక్తులను డీఆర్ఐ అధికారులు అదుపులోకి తీసుకున్నారు.

అలాగే, కర్ణాటకలోని మైసూరులో దాడుల సందర్భంగా 4 కిలోల ఏనుగు దంతాలను  స్వాధీనం చేసుకోవడం సహా ముగ్గురు వ్యక్తులను అదుపులోకి తీసుకుని తదుపరి చర్యల నిమిత్తం అటవీ శాఖకు అప్పగించారు.

మహారాష్ట్ర, పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని వివిధ ప్రాంతాల్లో ఈ నెల 7-8 తేదీలలో నిర్వహించిన దాడులలో ఒక అంతర్రాష్ట్ర వన్యప్రాణుల అక్రమ రవాణా ముఠా గుట్టును డీఆర్‌ఐ అధికారులు రట్టు చేశారు. ఈ మేరకు ముంబైలోని డీఆర్ఐ, సీబీఐ, ఎకనామిక్ అఫెన్సెస్ విభాగం (ఈఓబీ) వైల్డ్‌లైఫ్ క్రైమ్ కంట్రోల్ బ్యూరో (డబ్ల్యూసీసీబీ) సహకారంతో తొలిసారి  సంయుక్తంగా భారీ దాడులు నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా వన్యప్రాణుల (సంరక్షణ) చట్టం-1972లోని షెడ్యూల్-I కింద వన్యప్రాణుల జాబితాలోగల “15 స్లో లోరిస్‌లు, 2 బింటురాంగ్‌లు, 28 నక్షత్ర తాబేళ్లు, 6 ఈజిప్షియన్ రాబందులు, 2 షిక్రా పక్షుల”ను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఈ జంతువుల అక్రమ రవాణాపై డీఆర్‌ఐ సమాచారం సేకరించి, దాడులు నిర్వహించారు. ప్రస్తుతం దీనిపై సీబీఐ దర్యాప్తు చేపట్టి, ఆరుగురు నిందితులను తొలుత అదుపులోకి తీసుకుని, ప్రాథమిక ఆధారాలతో వారిని అరెస్టు చేసింది.

బ్యాంకాక్, కౌలాలంపూర్, కొలంబో నుంచి లోగడ కొందరు ప్రయాణికులు అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాల ద్వారా సంరక్షిత వన్యప్రాణులను భారత్‌లోకి తరలించేందుకు చేసిన అనేక ప్రయత్నాలను డీఆర్ఐ భగ్నం చేసింది. ఆయా సందర్భాల్లో “ఆల్బినో ఎర్ర చెవుల తాబేలు, హైపో జీరో బియర్డెడ్‌ డ్రాగన్, ఆఫ్రికన్ స్పర్డ్ తాబేలు, బోర్నియో కొండచిలువ, ఆకుపచ్చ ఇగ్వానా, మడ అడవి బల్లి, అర్జెంటీనా నలుపు-తెలుపు టెగు, గోల్డీ మార్మోసెట్, యెల్లో చీక్‌ గిబ్బన్, ఇండోనేషియన్ బ్లూటంగ్‌ స్కింక్, సియామాంగ్ గిబ్బన్, వూలీ మంకీ, సిల్వరీ లుటంగ్, యెల్లో బెల్లీ బాల్ పైథాన్, పాస్టెల్ బాల్ పైథాన్” తదితర జంజాతులను రక్షించారు.

అదేవిధంగా బెంగళూరు, వరంగల్, పుణె, సూరత్, చెన్నై, కోల్‌కతా, తిరుచ్చి, మదురై, శ్రీకాకుళం, హోజై (అస్సాం) సహా రాజస్థాన్, మైసూరు, హౌరాలలో డీఆర్ఐ ఇతర ప్రభుత్వ సంస్థల సమన్వయంతో నిఘా-దాడులు చేపట్టింది. ఆయా సందర్భాల్లో “పంగోలిన్ పొలుసులు, చిరుతపులి చర్మం, సముద్ర గుర్రం ఆధారిత వన్యప్రాణి వస్తువులు, ఎర్రచందనం, రక్షిత జాతులైన గిబ్బన్లు, బల్లులు, తాబేళ్లు, పక్షులు, ఉడుతలు, పాములు, రెడ్ సాండ్ బోవా” వంటి అనేక వన్యప్రాణులు-ఉత్పత్తులను స్వాధీనం చేసుకుంది.

ఈ కార్యకలాపాలలో అధికశాతం సీబీఐ, డబ్ల్యూసీసీబీ సహా బెంగళూరు, కోల్‌కతా, తిరుచ్చి, మదురైలలోని కస్టమ్స్ ఎయిర్‌పోర్ట్ ఇంటెలిజెన్స్ యూనిట్లు, రాష్ట్ర అటవీ శాఖలు, స్థానిక పోలీసు అధికారులు తదితర చట్టబద్ధ సంస్థలతో సమన్వయం ద్వారా ఈ కార్యకలాపాలు నిర్వహించింది.

వ్యవస్థీకృత వన్యప్రాణి వ్యతిరేక నేరాల నిరోధం, అంతరించిపోతున్న జంతు-వృక్ష జాతుల అక్రమ రవాణా ముఠాలపై ఉక్కుపాదం మోపడంలో డీఆర్ఐ నిబద్ధతను ఈ నిరంతర నిఘా ఆధారిత కార్యకలాపాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఈ మేరకు ‘సీఐటీఈఎస్‌’ కింద భారత్‌ బాధ్యతల కింద సహకరించడంతోపాటు దేశంలో సుసంపన్న జీవవైవిధ్య పరిరక్షణలోనూ డీఆర్‌ఐ తనవంతు పాత్ర పోషిస్తోంది.